Przesiadka z samochodu spalinowego na elektryczny to nie tylko zmiana napędu. To całkowita zmiana paradygmatu „tankowania”. W świecie spalinowym jeździsz, aż zapali się rezerwa, a potem szukasz stacji. W świecie elektryków obowiązuje zasada: ładujesz wtedy, gdy samochód stoi, a nie stoisz po to, żeby się naładować.

Oto kompendium wiedzy o ładowaniu, które pozwoli Ci uniknąć stresu i niepotrzebnych kosztów w polskich warunkach.

1. AC czy DC? Podstawy fizyki, które musisz znać

Samochody elektryczne korzystają z dwóch rodzajów prądu. Rozróżnienie ich jest kluczowe dla czasu podróży i portfela.

Ładowanie AC (Prąd przemienny) – Wolne i zdrowe

To prąd, który masz w gniazdku w domu. Jest najtańszy i bardzo powszechny. Każdy samochód elektryczny ma możliwość naładowania się prądem przemiennym.

  • Gdzie występuje: Domowe gniazdka, Wallboxy w garażach, słupki miejskie, hotele, biurowce. Powinno być ich najwięcej w przestrzeni miejskiej i tu jest największa luka w polskiej infrastrukturze. Na osiedlach, pod blokami bardzo często nie ma żadnych tego typu ładowarek albo jest ich tak mało, że toczone są o nie wojny. Jeżeli masz własny dom lub możliwość instalacji takiej ładowarki przy swoim prywatnym miejscu parkingowym to jest to sytuacja idealna.
  • Moc: Zazwyczaj od 2.3 kW (zwykłe gniazdko) do 11 kW lub 22 kW (słupki miejskie).
  • Zastosowanie: Codzienne ładowanie w nocy lub w pracy. Jest najzdrowsze dla baterii ale z uwagi na niewielką moc, trwa długo. Dlatego jest to rozwiązanie przewidziane na czas, kiedy samochód może dłużej postać nieużywany. Np. noc, czas w pracy, szkole itp.

Ładowanie DC (Prąd stały) – Szybkie i drogie

Często ładowanie szybkie lub bardzo szybkie, przeznaczone do chwilowego doładowania dużej porcji energii będąc np. w trasie i zatrzymując się na kawę i hotdoga. Droższe niż standardowe AC ale korzystamy z niego głównie w trasach.

  • Gdzie występuje: Szybkie stacje przy autostradach i drogach ekspresowych. Czasami też w miastach, w dużych hubach ładowania (np. huby sieci Tesla, Greenway, IONITY czy nowo powstające Orlen)
  • Moc: Od 50 kW do nawet 350-400 kW.
  • Zastosowanie: Głównie w trasie. Pozwala naładować auto od 10% do 80% w 20-30 minut (zależnie od auta). Moc ładowania zależy od mocy jaką może dać ładowarka i mocy jaką może przyjąć Twój samochód. Np. Kupiłeś EV marki XYZ, który może ładować się z mocą maksymalną 150kW. Jeżeli zajedziesz na ładowarkę 300kW to Twój samochód i tak nie będzie w stanie przyjąć takiej mocy, ale to nic nie szkodzi, przyjmie taką jaką będzie mógł.
EV Klub Polska przygotowuje comiesięczne zestawienia cen ładowania. Bardzo cenne źródło informacji. Zawsze aktualne informacje znajdziecie na ich stronie: https://evklub.pl/

2. Ładowanie w domu – Święty Graal elektromobilności

Posiadanie własnego gniazdka to podstawowy warunek opłacalności i wygody posiadania elektryka. Jest to tak ważne, że musze tu posłużyć się porównaniem. Posiadając własną ładowarkę to tak jak byś codziennie kładł się do ciepłego łóżeczka z satynową pościelą. Nie posiadanie własnej ładowarki i bazowanie tylko na ładowaniu publicznym to jak kładzenie się do łóżka, które skrzypi, jest niewygodne, śmierdzi a w pościeli biegają karaluchy.

  • Wygoda: Wyjeżdżasz rano z domu z „pełnym bakiem”. Codziennie. Zapominasz, co to znaczy jeździć na stację benzynową w deszczowy poranek.
  • Koszty: To tutaj oszczędzasz. Korzystając z taryfy nocnej (np. G12w), koszt przejechania 100 km może wynosić ok. 10-15 zł (przy zużyciu 18-20 kWh/100km). To równowartość 2-3 litrów benzyny.
  • A co jak nie mam własnej ładowarki?: Bazowanie na stacjach publicznych może być zjadliwe w jednym scenariuszu – masz blisko domu niedrogą, stabilną i dostępną całą dobę ładowarkę AC. Wtedy zapłacisz mniej więcej 1,20zł – 1,60zł za kWh co jest ceną dwukrotnie wyższą niż ładowanie w domu ale nadal będzie to dużo bardziej opłacalne niż benzyniak i w miarę komfortowe na codzień.

Wallbox czy „cegła”?

Do ładowania w domu warto dokupić tzw. Wallboxa (ścienną ładowarkę). Pozwala ona ładować auto z mocą 11 kW (jeśli masz instalację trójfazową – „siłę”).

  • Zwykłe gniazdko: Ładowanie trwa 20-30 godzin.
  • Wallbox (11 kW): Ładowanie trwa 4-6 godzin (czyli swobodnie naładujesz auto przez noc do pełna). Dodatkowo taka ładowarka pokaże ci ile prądu zużywa, zobaczysz statystyki miesięczne, możesz przeanalizować ile oszczędzasz w stosunku do tradycyjnego tankowania benzyny.

3. Polska rzeczywistość: Mieszkanie w bloku

To największa bariera rozwoju elektromobilności w Polsce. Jeśli nie masz własnego garażu lub miejsca postojowego z dostępem do gniazdka, eksploatacja elektryka staje się trudniejsza i droższa.

  • Problem: Brakuje wolnych ładowarek AC na osiedlach sypialnianych (co już poruszyłem powyżej). W idealnym świecie podjeżdżasz pod blok, podpinasz auto do słupka AC, idziesz spać, a rano masz pełną baterię za rozsądną cenę.
  • Rzeczywistość: W Polsce musisz szukać szybkich ładowarek DC „na mieście” lub w galeriach handlowych. Tracisz czas (musisz czekać, aż auto się naładuje) i płacisz znacznie więcej (ceny na publicznych stacjach DC są 3-4 razy wyższe niż w domu, na AC 1-2 krotnie wyższe).

4. Publiczne sieci ładowania

Jeśli ruszasz w trasę, musisz znać głównych graczy na polskim rynku. Każdy z nich wymaga zazwyczaj aplikacji w telefonie lub karty RFID.

  1. GreenWay: Największa sieć w Polsce. Dobre pokrycie, stabilna aplikacja, ale dość wysokie ceny bez abonamentu.
  2. Elocity: Obok Greenway jest to największa sieć w Polsce. Można powiedzieć, że taki agregator, ponieważ Elocity zrzesza w swojej sieci wielu mniejszych operatorów. Ceny różne, od najniższych do średnich i wyższych, zależy do miejsca i właściciela ładowarki.
  3. Orlen Charge: Dużo stacji, ale często starszego typu (50 kW) i niestety – często awaryjne. Warto zawsze sprawdzać status w aplikacji przed podjechaniem. Teraz Orlen mocno ruszył z nowymi ładowarkami a także buduje duże huby ładowania. Warto śledzić ich poczynania.
  4. Tesla Supercharger: Najbardziej niezawodna sieć na świecie. W Polsce otwiera się coraz częściej dla aut innych marek. Wyróżnia się prostotą (podłączasz i ładuje) oraz dużymi mocami. Musisz zarejestrować się w aplikacji Tesli.
W Polsce Tesla nie ma jeszcze dużej liczby stacji ale sytuacja stale się poprawia. Zaletą Tesla Supercharger jest to, że sieć ta działa niemal w całej Europie. Jeżeli planujesz podróż po Europie to z superchargerami zwiedzisz całą północ, zachód i południe. Wiem co mówię bo sam zrobiłem eurotrip na północ i południe.
  1. Ionity: Ultraszybkie ładowarki przy autostradach (A1, A2, A4). Bardzo drogie, chyba że masz kartę producenta auta (np. BMW Charging, Kia Charge) z preferencyjnymi stawkami.
  2. Powerdot / Budimex: Coraz częściej spotykane szybkie ładowarki przy dyskontach (np. Biedronka). Świetna opcja na „doładowanie” podczas zakupów.

W praktyce, jeżeli zdecydujesz się np. na Teslę to będziesz mieć ładowanie najtańsze ze wszystkich innych marek. Tesla udostępnia swoje Superchargery dla własnych samochodów po cenach wręcz dumpingowych, np. w nocy na Supercharger naładujesz się w cenie 1zł za kWh, w dzień np. 1,60zł. Takie ceny w innych sieciach są nieosiągalne. Jest to spowodowane tym, że Tesla nie traktuje Superchargerów jako głównego źródła zarobku. Jest to mechanizm wspierający sprzedaż samochodów tej marki. Wadą Tesli jest jej nieduża dostępność w Polsce. Każdego roku otwierają się nowe huby ładowania Tesli ale nadal jest ich zbyt mało aby pokryć cały kraj.

Niezależnie od tego, jaki samochód elektryczny wybierzesz, jeżeli podróżujesz po całej Polsce to na Twoim smartfonie dobrze abyś miał skonfigurowane następujące aplikacje:

  • Greenway – duża sieć, zawsze gdzieś znajdziesz jakiegoś greenwey’a blisko.
  • Elocity – jak nie znajdziesz nic w aplikacji Greenway to na pewno znajdziesz w Elocity. Tysiące punktów ładowania w całym kraju.
  • PlugShare – mapa pokazująca wszystkie istniejące ładowarki, wszystkich operatorów i producentów.
  • Tesla / IONITY – Duże huby ładowania o dużej mocy. Przydatne w długich trasach gdy chcemy się szybko naładować.

5. Białe plamy na mapie

Polska infrastruktura rozwija się dynamicznie, ale nierównomiernie.

  • Zachód i Centrum: Podróżowanie autostradami A1, A2, A4 czy drogami S3, S5, S7 jest bezproblemowe. Ładowarki są co kilkadziesiąt kilometrów.
  • Ściana Wschodnia i Północno-Wschodnia: Tu wciąż trzeba planować. Wyjazd w Bieszczady czy na Mazury (poza głównymi szlakami) wymaga sprawdzenia mapy. Może się okazać, że w promieniu 50 km nie ma żadnej szybkiej ładowarki.

Podsumowanie

Samochód elektryczny w Polsce to wciąż urządzenie, które najlepiej sprawdza się w modelu: „dom jako główna stacja paliw, szybkie ładowarki tylko w trasie”. Jeśli masz możliwość ładowania w domu, komfort jazdy i niskie koszty eksploatacji wynagrodzą Ci konieczność planowania dłuższych podróży. Jeśli mieszkasz w bloku bez dostępu do gniazdka – zakup elektryka wymaga weryfikacji, czy masz w pobliżu tanie słupki miejskie lub możliwość ładowania w pracy.

W kategorii:

Technologie,

Otagowano:

, , ,